ناصر الدين شاه قاجار
80
روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر سوم فرنگستان ) ( فارسى )
يك كوه كوچك قشنگى بود سنگهاى ريخته داشت ، لاى سنگها سبز بود ، درخت هم داشت . جاى خوبى را منتخب كرديم ، آفتابگردان ما نرسيده بود ، آفتابگردان مجد الدوله را زدند ، نشستيم . اين تپه شكوفهء سيب زياد داشت . در باغات قراچمن شكوفهء آلوبالو تازه باز شده است ، تفاوت هواى اينجا با سلطنتآباد درست چهل روز است ، چهل روز پيش ازين شكوفهء سلطنت ( آباد ) آلوبالوش باز شده بود ديدم اينجا تازه باز مىشود ، خلاصه چاى عصرانه خورديم بعد سوار شديم در آفتابگردان هم باز باد و باران آمد ، از همان راه كه آمده بوديم برگشتيم ، دو ساعت و نيم به غروب مانده وارد سراپرده شديم ، ميرزا محمد خان و شيخ الاطباء را خواستيم آمدند ، ميرزا محمد خان احوالش خوب بود ، شيخ الاطباء خوب معالجه كرده بود ، اگر فردا كه روز نوبهاش است نوبه نكند ، باشى هم چند روز است ناخوش است ، بى خود راه مىرود ، هرچه مىرسد مىخورد ، او را سپردم به شيخ الاطباء كه معالجه كند ، شب هم بعد از شام مردانه شد ، امين السلطنه و علاء الدوله امروز خنكخنك روزه بودند . روز جمعه 2 ( رمضان ) : امروز بايد برويم به حاجى آقا كه چمن اوجان است ، راه پنج فرسنگ بود ، صبح برخاستيم ، هوا خيلى سرد بود اما صاف و آفتاب خوبى بود ، هوا يك لكه ابر نداشت ، حرم رفته بودند ، عزيز السلطان هم رفت ، ما هم رخت پوشيده [ 48 ] بيرون آمديم ، همين اول منزل يك گردنهء بدى است ، كالسكه بد مىرفت ، عزيز السلطان هم سواره رفت ، ما هم سوار اسب شده رانديم بالاى گردنه ، كالسكهها را نگاه داشته بودند ، آنجا سوار كالسكه شده رانديم راه كالسكهاش بد نبود ، اما به يك بغلهاى رسيديم كه نساخته بودند راهش خيلى بد و پرتگاه بود ، من پياده شدم ، پياده رد شدم ، عزيز السلطان و وليعهد هم عقب ما بودند ، آدم فرستادم كه آنها هم پياده بشوند عزيز السلطان و وليعهد سواره با اسب آمده بودند ، پاى اسب وليعهد ليز خورده بود ، دو سه دفعه خوابيده بود و برخاسته بود ، كم مانده بود پرت بشود اما عيب نكرد ، ما هم سوار كالسكه شده رانديم ، ده تيكمهداش طرف دست چپ خيلى دور از جعده در دامنهء كوه نرمانى واقع شده است ، ده معتبر بزرگى است ، ملكى مجتهد تبريز است ، بالاى كوه نزديك ده برف داشت از دور كه نگاه كردم درختهاى تبريزى تيكمهداش سفيد بود هيچ برگ نداشت ، هنوز بوى بهار نشنيده است ، ده در حقيقت بالاى كوه است ، خيلى مرتفع است ، زمين اينجا هم خيلى